Je NAD+ verhogen: onderzochte mogelijkheden en hun beperkingen

Hoe kun je je NAD+ verhogen? Die vraag komt al snel op als je je verdiept in veroudering, want dit co-enzym, dat onmisbaar is voor de energieproductie, neemt in verschillende weefsels af met de leeftijd. Sport, vasten, slaap, alcohol, voeding, supplementen: er worden veel mogelijkheden genoemd, maar niet alle zijn bij mensen gemeten. Deze gids maakt onderscheid tussen wat bij mensen is waargenomen, wat uit dieronderzoek komt en wat NAD+-tests werkelijk vertellen.

Kun je je NAD+ werkelijk verhogen?

Ja, maar niet op dezelfde manier bij elke aanpak. Voorlopers die als supplement worden ingenomen, verhogen het gemeten NAD+ in het bloed: dat is aangetoond. Factoren die met de leefstijl samenhangen, beïnvloeden eerder de enzymen die NAD+ in weefsels aanmaken en verbruiken, vooral in de spieren. Hun effecten zijn moeilijker te meten.

Lees voor de rol van deze molecule ons artikel over wat NAD+ is en waarom het afneemt met de leeftijd. De onderstaande tabel vat de onderzochte mogelijkheden samen.

Lichaamsbeweging: de best gedocumenteerde mogelijkheid

In de spieren wordt NAD+ vooral geproduceerd via de hergebruikroute, waarvan het snelheidsbepalende enzym NAMPT heet. In een onderzoek bij 57 volwassenen was de hoeveelheid NAMPT in de spieren lager naarmate de deelnemers ouder waren. Die hoeveelheid hing vooral samen met hun maximale aerobe capaciteit.

Duurtraining of krachttraining?

Beide verhoogden NAMPT. Na 12 weken duurtraining steeg NAMPT in de spieren met 12% bij jongeren en met 28% bij deelnemers van 55 jaar en ouder. Bij krachttraining bedroeg de stijging 25% en 30%. Bij de oudere deelnemers verdween door de training het leeftijdsgebonden verschil.

Een ander onderzoek volgde 16 volwassenen van gemiddeld 59 jaar, met een zittende leefstijl en overgewicht, gedurende 10 weken krachttraining met twee sessies per week. Het NAD+ in hun spieren nam met 127% toe en NAMPT met 15%. Voor de training lag hun NAD+ in de spieren lager dan bij jonge, getrainde mannen; daarna was het vergelijkbaar.

Wat deze onderzoeken niet zeggen

• Het eerste onderzoek mat het enzym NAMPT, niet NAD+ zelf.
• Het tweede onderzoek omvatte 16 personen en had geen controlegroep.
• In het bloed verschillen de resultaten per methode, zoals verderop blijkt.

Deze beperkingen doen niets af aan het belang van lichaamsbeweging, die om veel andere redenen nuttig is. Ze zijn wel een reden om voorzichtig te zijn met cijfermatige beloften.

Vasten en caloriebeperking: vooral gegevens uit dieronderzoek

Vasten en caloriebeperking worden vaak voorgesteld als manieren om NAD+ te verhogen. De gegevens komen vooral uit onderzoek bij muizen. Tijdens vasten en na inspanning activeert hun spierweefsel een energiesensor, AMPK, die via het sirtuïne SIRT1 de aanpassing van de stofwisseling in gang zet. Deze sensor werkt juist door het NAD+ in de cellen te verhogen.

Bij mensen zijn rechtstreekse metingen van NAD+ in weefsels na vasten schaars, en we hebben geen gecontroleerde studie gevonden waaruit blijkt dat een protocol voor intermitterend vasten NAD+ verhoogt. Als je om andere redenen vast, vraag dan medisch advies bij medicijngebruik, diabetes of zwangerschap.

Slaap en circadiaan ritme

NAD+ volgt een ritme van 24 uur. Bij muizen stuurt de biologische klok de productie van NAMPT aan, waardoor het NAD+-gehalte gedurende de dag schommelt. Omgekeerd beïnvloedt NAD+ via het sirtuïne SIRT1 de klok: beide systemen zijn verbonden in een terugkoppelingslus.

Bij mensen weten we nog niet of beter slapen of regelmatige slaaptijden aanhouden het NAD+ in weefsels verandert. Voldoende en regelmatige slaap blijft een basis voor de gezondheid. Onze uitleg over slaap en melatonine bespreekt de onderzochte mogelijkheden.

Alcohol: een grote verbruiker van NAD+

Alcohol is een van de weinige factoren waarvan het effect op NAD+ goed wordt begrepen. In de lever zetten de twee enzymen die alcohol afbreken, eerst alcoholdehydrogenase en daarna aldehydedehydrogenase, elk NAD+ om in NADH. De verhouding tussen beide vormen daalt, zowel in het cytoplasma als in de mitochondriën.

Deze verstoring remt andere processen die NAD+ nodig hebben: vetafbraak, de citroenzuurcyclus of de aanmaak van glucose door de lever. Overmatig alcoholgebruik vergroot bovendien het risico op een ontoereikende inname van vitamine B3. Lees ons specifieke artikel voor meer uitleg over het NAD+/NADH-paar.

Voeding: vitamine B3 en tryptofaan

NAD+ wordt aangemaakt uit twee grondstoffen uit de voeding: vitamine B3 (niacine) en tryptofaan, een aminozuur in eiwitten. De belangrijkste bronnen van B3 zijn lever, vlees, vis, schaal- en schelpdieren en volkoren granen. In sommige granen is niacine gebonden aan andere moleculen en wordt slechts ongeveer 30% opgenomen.

Er is ongeveer 60mg tryptofaan nodig voor het equivalent van 1mg niacine. Deze omzetting neemt af wanneer de inname van vitamine B2, vitamine B6 of ijzer onvoldoende is. In Frankrijk adviseert ANSES 1,6mg niacine-equivalent per megajoule verbruikte energie, oftewel 16mg per dag bij 10 MJ (ongeveer 2 400 kcal).

Twee toegestane claims omschrijven de rol van deze vitamine: ‘niacine draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme’ en ‘niacine draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid’. Zowel vitamine B3 als tryptofaan worden in een afzonderlijk artikel besproken.

Voorlopers als supplement: een overzicht

Voorlopers zijn vormen van vitamine B3, of verwante moleculen, die cellen omzetten in NAD+. Dit zijn de mogelijkheden waarvan het effect op NAD+ in het bloed bij mensen het stevigst is aangetoond.

NR is het best gedocumenteerd. EFSA heeft het veilig bevonden tot 300mg per dag bij gezonde volwassenen en tot 230mg per dag tijdens zwangerschap en borstvoeding. Zij heeft ook bevestigd dat het nicotinamide vrijmaakt, een vorm van vitamine B3. De dosis van 300mg is die van NAD+ Nicotinamide Riboside Chloride 300mg van Hexagon®, bij één capsule per dag.

NMN gebruikt dezelfde hergebruikroute en verhoogt eveneens NAD+ in het bloed. De keuze tussen NMN en NR wordt behandeld in een afzonderlijk artikel, net als de resultaten van klinische NR-studies. Nicotinezuur is een klassieke voorloper, maar veroorzaakt opvliegers; ANSES stelt de veiligheidsgrens op 10mg per dag. Voor nicotinamide is die 900mg per dag; bij ongeveer 3 g per dag zijn misselijkheid en levertoxiciteit gemeld.

Kun je je NAD+ meten? Wat tests waard zijn

Ja, in het bloed. Naast laboratoriumanalyses bestaan er tests op een bloeddruppel uit de vingertop. Die meten echter NAD+ in volbloed, niet in weefsels zoals de spieren of de hersenen.

De resultaten spreken elkaar tegen. Met een vingerpriktest zag een onderzoeksteam NAD+ in het bloed stijgen na duursport of NMN en een stabiele uitgangswaarde gedurende 100 dagen bij dezelfde persoon. Een analyse uit 2026, uitgevoerd met een grondig gevalideerde laboratoriummethode, vond daarentegen dat NAD+ in het bloed stabiel bleef bij het ouder worden en bij leefstijlinterventies. Alleen nicotinamideriboside verhoogde het.

In de praktijk kan een test controleren of een voorloper NAD+ in het bloed verhoogt. De test kan geen ‘biologische leeftijd’ bepalen en laat niet zien wat er in weefsels gebeurt. De auteurs van de analyse uit 2026 stellen dan ook de bruikbaarheid van NAD+ in het bloed als marker voor veroudering of leefstijl ter discussie.

Veelgestelde vragen

Verhoogt koffie NAD+?

Koffie bevat trigonelline, een molecule die cellen kunnen omzetten in NAD+. Het verhoogt NAD+ bij wormen, bij muizen en in gekweekte menselijke spiercellen. Bij mensen beschikken we alleen over verbanden: het trigonellinegehalte in het bloed is lager bij personen met sarcopenie. Het onderzoek is grotendeels uitgevoerd door het onderzoekscentrum van een voedingsmiddelenconcern.

Zijn NAD+-infusen nuttig?

Ze zijn nauwelijks onderzocht. In een pilotstudie verdween 750mg NAD+, toegediend via een infuus gedurende 6 uur aan 8 gezonde mannen, tijdens de eerste twee uur uit het plasma, waarschijnlijk door afbraak door enzymen in het bloed. Het onderzoek mat geen enkel effect op de gezondheid, en een infuus blijft een medische handeling.

Heeft het zin om NAD+ in een capsule in te nemen?

NAD+ uit de voeding wordt in de darmen omgezet in nicotinamide voordat het wordt opgenomen. Een NAD+-capsule werkt dus waarschijnlijk vooral als bron van vitamine B3 en niet als gebruiksklaar NAD+. Daarom heeft het onderzoek zich gericht op voorlopers zoals NR.

Waarom verhoogt sport NAD+ in de spieren?

Training verhoogt de dichtheid van mitochondriën in de spieren. In de krachttrainingsstudie ging de stijging van NAD+ samen met een toename van de citraatsynthaseactiviteit, een marker voor deze dichtheid, die met 183% steeg. Het oorzakelijke verband moet echter nog worden vastgesteld.

Kan voeding alleen NAD+ verhogen?

Voeding levert de grondstoffen en voorkomt een tekort; dat is het belangrijkste. Een portie vlees of vis levert 5 tot 10mg niacine, terwijl een capsule met 300mg NR ongeveer 126mg nicotinamide vrijmaakt, ruim boven de behoefte. Het nut van deze extra hoeveelheid voor de gezondheid van iemand zonder tekort is niet aangetoond.

Hebben mannen en vrouwen hetzelfde NAD+-gehalte?

Niet helemaal. In het onderzoek met een vingerpriktest hadden mannen vóór hun 50e gemiddeld meer NAD+ in het bloed dan vrouwen. Het is niet bekend of dit verschil gevolgen heeft voor de gezondheid.

Conclusie

Om NAD+ te verhogen blijft lichaamsbeweging, zowel duurtraining als krachttraining, bij mensen de best onderbouwde mogelijkheid. Ze stimuleert NAMPT en NAD+ in de spieren. Alcohol beperken en voldoende vitamine B3 en tryptofaan innemen helpen de grondstoffen en het evenwicht tussen NAD+ en NADH te behouden. Vasten en het circadiane ritme blijven vooral aanknopingspunten uit dieronderzoek. Voorlopers verhogen NAD+ in het bloed, maar hun gezondheidsvoordelen moeten nog worden vastgesteld, en bloedtests zeggen niets over de weefsels.

Bronnen

1. de Guia RM et al. (2019). Aerobic and resistance exercise training reverses age-dependent decline in NAD+ salvage capacity in human skeletal muscle. Physiological Reports, 7(12), e14139. doi:10.14814/phy2.14139
2. Lamb DA et al. (2020). Resistance training increases muscle NAD+ and NADH concentrations as well as NAMPT protein levels and global sirtuin activity in middle-aged, overweight, untrained individuals. Aging (Albany NY), 12(10), 9447-9460. doi:10.18632/aging.103218
3. Cantó C et al. (2009). AMPK regulates energy expenditure by modulating NAD+ metabolism and SIRT1 activity. Nature, 458(7241), 1056-1060. doi:10.1038/nature07813
4. Cantó C et al. (2010). Interdependence of AMPK and SIRT1 for metabolic adaptation to fasting and exercise in skeletal muscle. Cell Metabolism, 11(3), 213-219. doi:10.1016/j.cmet.2010.02.006
5. Ramsey KM et al. (2009). Circadian clock feedback cycle through NAMPT-mediated NAD+ biosynthesis. Science, 324(5927), 651-654. doi:10.1126/science.1171641
6. Cederbaum AI (2012). Alcohol metabolism. Clinics in Liver Disease, 16(4), 667-685. doi:10.1016/j.cld.2012.08.002
7. NIH Office of Dietary Supplements (2022). Niacin – Fact Sheet for Health Professionals. ods.od.nih.gov
8. ANSES. Voedingsreferentiewaarden voor vitaminen en mineralen. anses.fr
9. Verordening (EU) nr. 432/2012 tot vaststelling van een lijst van toegestane gezondheidsclaims voor levensmiddelen. eur-lex.europa.eu
10. Membrez M et al. (2024). Trigonelline is an NAD+ precursor that improves muscle function during ageing and is reduced in human sarcopenia. Nature Metabolism, 6(3), 433-447. doi:10.1038/s42255-024-00997-x
11. EFSA NDA Panel (2019). Safety of nicotinamide riboside chloride as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283 and bioavailability of nicotinamide from this source, in the context of Directive 2002/46/EC. EFSA Journal, 17(8), e05775. doi:10.2903/j.efsa.2019.5775
12. Grant R et al. (2019). A Pilot Study Investigating Changes in the Human Plasma and Urine NAD+ Metabolome During a 6 Hour Intravenous Infusion of NAD+. Frontiers in Aging Neuroscience, 11, 257. doi:10.3389/fnagi.2019.00257
13. Wang P et al. (2023). Fingerstick blood assay maps real-world NAD+ disparity across gender and age. Aging Cell, 22(10), e13965. doi:10.1111/acel.13965
14. Tretowicz MM et al. (2026). Human whole-blood NAD+ levels do not vary with age or lifestyle interventions. Nature Metabolism, 8(6), 1282-1290. doi:10.1038/s42255-026-01537-5

Voedingssupplementen vervangen geen gevarieerde, evenwichtige voeding en gezonde leefstijl. Vraag advies aan een zorgverlener bij medicijngebruik, zwangerschap of borstvoeding.